Matura z matematyki a studia: jak uczelnie liczą wynik i skąd są progi
Na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz dokumentów uczelni i CKE.
Matura z matematyki na poziomie podstawowym jest obowiązkowa, ale na wielu kierunkach liczy się też w rekrutacji na studia. Nie ma jednego progu dla całej Polski: każda uczelnia sama ustala, jakie wyniki bierze pod uwagę i jak je przelicza. Wyjaśniamy, jak to działa i jak sprawdzić zasady na wybrany kierunek.
Kto ustala zasady rekrutacji
Według ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce uczelnia ustala warunki, tryb oraz termin rekrutacji i sposób jej przeprowadzenia (art. 70 ust. 1). Podstawą przyjęcia na studia pierwszego stopnia i jednolite magisterskie są wyniki egzaminu maturalnego, a uczelnia sama ustala, które wyniki to będą (art. 70 ust. 3). Egzaminy wstępne są możliwe tylko w szczególnych przypadkach, np. przy sprawdzaniu uzdolnień artystycznych, i nie mogą dotyczyć przedmiotów objętych maturą (art. 70 ust. 4).
Uchwałę senatu o rekrutacji uczelnia musi udostępnić najpóźniej do 30 czerwca roku poprzedzającego rok akademicki, którego rekrutacja dotyczy. Przykład: Politechnika Poznańska przygotowała projekt uchwały o przyjęciach na rok 2026/2027 w kwietniu 2025 r. Zasady na rok 2027/2028, czyli dla maturzystów 2027, powinny więc być już opublikowane.
Jak uczelnia przelicza wynik: przykład
W projekcie uchwały Politechniki Poznańskiej na rok 2026/2027 jeden ze wzorów rankingowych ma postać:
$W = 0{,}5 \cdot JP + 0{,}5 \cdot JO + 2{,}5 \cdot M + 2 \cdot X$
JP i JO to liczby punktów równe procentowym wynikom z języka polskiego i języka obcego na poziomie podstawowym. $M = M_{\text{podst}} + M_{\text{roz}}$ to suma wyników z matematyki na poziomie podstawowym i rozszerzonym (0, jeśli kandydat nie zdawał danego poziomu). $X$ to wynik z jednego z przedmiotów, takich jak biologia, chemia, fizyka czy informatyka (dokument przewiduje też inne warianty). Wzór daje najwyżej 1000 punktów, a kandydat musi zdobyć co najmniej 200.
Policzmy samą matematykę:
- 70% z matematyki podstawowej i brak rozszerzonej: $M = 70$, czyli $2{,}5 \cdot 70 = 175$ punktów,
- 70% z podstawowej i 40% z rozszerzonej: $M = 110$, czyli $2{,}5 \cdot 110 = 275$ punktów.
W tym wzorze matematyka ma największą wagę, a nawet średni wynik z poziomu rozszerzonego dodaje sporo punktów. Inne uczelnie i kierunki mają inne wzory, dlatego zawsze sprawdzaj uchwałę dla swojego kierunku.
Skąd biorą się progi punktowe
W rekrutacji według listy rankingowej uczelnia przyjmuje kandydatów w kolejności na liście, w liczbie odpowiadającej limitowi miejsc (tak stanowi § 3 ust. 6 cytowanego projektu uchwały). Próg to więc wynik ostatniej osoby przyjętej w danym roku. Zależy od liczby kandydatów i ich wyników, dlatego zmienia się z roku na rok i nie da się go znać z góry. Uczelnia może też ustalić minimum, poniżej którego nikt nie zostanie przyjęty, jak 200 punktów w przykładzie.
Progi z poprzednich lat pokazują tylko rząd wielkości. Bezpieczniej planować wynik z zapasem niż celować dokładnie w zeszłoroczny próg.
Co zrobić już teraz
- Wybierz 2–3 kierunki i znajdź na stronach uczelni uchwały rekrutacyjne na rok akademicki 2027/2028.
- Sprawdź, czy kierunek liczy matematykę, z jakiego poziomu i z jaką wagą.
- Zdecyduj o przedmiotach rozszerzonych przed złożeniem deklaracji, czyli do 7 lutego 2027 r. (w 2027 r. także 8 lutego). Po tym terminie nie można zmienić przedmiotów ani poziomów, poza wyjątkami opisanymi w informacji CKE.
- Policz swój wynik ze wzoru w dwóch, trzech wariantach, np. obecny wynik z próbnego arkusza i wynik, do którego dążysz.
Gdy wynik nie wystarczy
- Do matury można przystąpić ponownie w kolejnych latach, żeby podwyższyć wynik. Jeśli przy ponownym podejściu wynik nie będzie wyższy, w rekrutacji uwzględnia się wyższy wynik z wcześniejszego roku.
- Ponowne podejście do tego samego przedmiotu po raz trzeci lub kolejny jest płatne (w 2027 r. 50 zł za przedmiot).
- Jeśli wynik wzrośnie po weryfikacji sumy punktów, uczelnia musi uwzględnić możliwość rekrutacji uzupełniającej (art. 70 ust. 2). Więcej: wyniki matury 2027.
Każdy punkt procentowy z matematyki może się liczyć w rekrutacji. Tematy, które dają najwięcej punktów: tier lista.
Źródła
- Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, art. 69 i 70 (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 1571, ISAP)
- Politechnika Poznańska: projekt uchwały Senatu Akademickiego z 30 kwietnia 2025 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania na studia w roku akademickim 2026/2027 (PDF)
- Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2026/2027 (CKE, PDF)