Jak czytać zasady oceniania CKE: punkty za metodę

Na podstawie Informatora CKE i zasad oceniania matury z maja 2026 r.

Do każdego arkusza CKE publikuje zasady oceniania rozwiązań zadań. To dokument, według którego egzaminator przyznaje punkty. Kto umie go czytać, wie, które kroki rozwiązania są warte punkty, nawet gdy nie dojdzie do wyniku. Zasady do matury z maja 2026 r. CKE opublikowała 26 czerwca 2026 r.

Co jest w zasadach oceniania

Dla każdego zadania dokument podaje:

wymagania z podstawy programowej, które zadanie sprawdza (ogólne i szczegółowe),
zasady oceniania: co trzeba zapisać na każdą liczbę punktów,
uwagi: jak ocenić typowe sytuacje, np. błąd rachunkowy albo błędne odczytanie danych,
przykładowe pełne rozwiązania, często kilka sposobów.

Na początku są uwagi ogólne. W zasadach z 2026 r. są trzy:

Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
Jeśli poprawnie rozwiążesz zadanie i otrzymasz poprawny wynik, a potem przekształcając go w końcowym zapisie popełnisz błąd, możesz dostać maksymalną liczbę punktów.
Jeśli popełnisz błędy rachunkowe, które nie upraszczają i nie zmieniają zadania, ale stosujesz poprawną metodę i konsekwentnie liczysz dalej, możesz dostać co najwyżej $n - 1$ punktów, gdzie $n$ to maksimum za zadanie.

Etapy w zadaniach otwartych

Informator CKE opisuje stałą skalę. Najważniejszy etap to pokonanie zasadniczych trudności zadania. Za niego przyznaje się co najmniej połowę punktów, jakie daje bezbłędne rozwiązanie.

Zadanie za	Co daje kolejne punkty
2 pkt	1 pkt: pokonanie zasadniczych trudności; 2 pkt: rozwiązanie poprawne
3 pkt	1 pkt: istotny postęp; 2 pkt: pokonanie zasadniczych trudności; 3 pkt: rozwiązanie poprawne
4 pkt	1 pkt: niewielki, ale konieczny postęp; 2 pkt: istotny postęp; 3 pkt: pokonanie zasadniczych trudności; 4 pkt: rozwiązanie poprawne

W zasadach do konkretnego zadania każdy etap jest opisany wprost: co dokładnie trzeba zapisać. Dla różnych sposobów rozwiązania te same etapy oznaczają porównywalny postęp.

Przykład: zadanie 14 z matury 2026 (0–4)

Wykresem funkcji kwadratowej $f$ jest parabola o wierzchołku $W = (3, -2)$. Funkcja $g$ jest określona wzorem $g(x) = f(x + 1)$. Jednym z miejsc zerowych funkcji $g$ jest liczba $0$. Wyznacz wzór funkcji $f$ w postaci ogólnej.

Zasady oceniania przewidują m.in. takie poziomy (w dokumencie jest więcej wariantów, np. dla rozwiązania układem równań):

1 pkt: zapisanie $f(x) = a(x - 3)^2 - 2$ albo zapisanie, że jednym z miejsc zerowych $f$ jest $1$, albo że wierzchołkiem wykresu $g$ jest punkt $(2, -2)$.
2 pkt: postać kanoniczna $f$ i miejsce zerowe $1$ albo równanie z jedną niewiadomą $a$, np. $0 = a(0 - 2)^2 - 2$.
3 pkt: do tego obliczenie jednego współczynnika: $a = \frac{1}{2}$ albo $b = -3$, albo $c = \frac{5}{2}$.
4 pkt: poprawny wynik $f(x) = \frac{1}{2}x^2 - 3x + \frac{5}{2}$.

Rozwiązanie z punktami

$g(0) = f(0 + 1) = f(1)$, więc $f(1) = 0$. To już jest 1 punkt.
$f(x) = a(x - 3)^2 - 2$, więc $0 = a(1 - 3)^2 - 2$, czyli $4a - 2 = 0$. Razem 2 punkty.
$a = \frac{1}{2}$. Razem 3 punkty.
$f(x) = \frac{1}{2}(x - 3)^2 - 2 = \frac{1}{2}x^2 - 3x + \frac{9}{2} - 2 = \frac{1}{2}x^2 - 3x + \frac{5}{2}$. 4 punkty.

Pierwszy punkt jest za jedną obserwację, bez rachunków. Według sprawozdania CKE poziom wykonania tego zadania wyniósł 38%. Wielu zdających źle ustalało miejsca zerowe albo wierzchołek funkcji $g$. Zadanie z rozwiązaniem: zadanie 14, matura 2026.

Uwagi do zadania: błąd błędowi nierówny

Uwagi do zadania 14 mówią m.in., że jeśli ktoś uzna za miejsce zerowe $f$ liczbę $-1$ albo $0$, a potem konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, może dostać co najwyżej 2 punkty. Błędne odczytanie danych kosztuje więc dwa punkty, a zwykły błąd rachunkowy przy poprawnej metodzie, według uwagi ogólnej, zabiera co najmniej jeden.

Zadania zamknięte

W zadaniach zamkniętych ocenie podlegają wyłącznie odpowiedzi zaznaczone na karcie odpowiedzi. W zadaniu za 1 punkt dostajesz 1 pkt za odpowiedź poprawną i 0 za błędną, niepełną albo brak odpowiedzi. W zadaniu za 2 punkty: 2 pkt za odpowiedź całkowicie poprawną i 1 pkt za częściowo poprawną lub niepełną.

Jak korzystać z zasad w nauce

Rozwiąż zadanie z arkusza CKE na czas, bez podglądania.
Otwórz zasady oceniania i przyznaj sobie punkty jak egzaminator: znajdź najwyższy poziom, który spełnia Twoje rozwiązanie.
Przeczytaj uwagi do zadania. Często opisują dokładnie Twój błąd.
Zapisz, na którym etapie straciłeś punkt, i wróć do tematu, z którego był ten etap.

Zasady oceniania są podlinkowane na stronach arkuszy w dziale Zadania CKE, np. przy maturze z maja 2026 r.