Wartość bezwzględna
Matura podstawowa z matematyki · Liczby rzeczywiste · tier C · 13 zadań z arkuszy CKE
Wartość bezwzględna to odległość liczby od zera na osi liczbowej.
Wzory w skrócie
- $|a| = a$ dla $a \ge 0$, $\quad |a| = -a$ dla $a < 0$
- $|x - a|$ to odległość między $x$ i $a$ na osi liczbowej
- $|x - a| = r$ ($r > 0$) $\iff x = a - r$ lub $x = a + r$
- $|x - a| < r \iff a - r < x < a + r$, $\quad |x - a| > r \iff x < a - r$ lub $x > a + r$
Jak rozpoznać zadanie
Czytaj $|x - a| \le r$ jako „x leży w odległości co najwyżej r od a” i narysuj to na osi.
Przykład z rozwiązaniem
Zbiorem wszystkich rozwiązań nierówności $\left|x - 1\right| \ge 5$ jest
- A $(-\infty,\ -6] \cup [4,\ +\infty)$
- B $[-4,\ 6]$
- C $(-\infty,\ -4) \cup (6,\ +\infty)$
- D $(-\infty,\ -4] \cup [6,\ +\infty)$
- 1.$\left|x - 1\right| \ge 5$ znaczy: odległość liczby $x$ od liczby $1$ jest nie mniejsza od $5$.
- 2.Lewy punkt graniczny: $1 - 5 = -4$.
- 3.Prawy punkt graniczny: $1 + 5 = 6$.
- 4.Liczby odległe od $1$ leżą na zewnątrz punktów granicznych, a same punkty graniczne należą do zbioru (nierówność nieostra): $(-\infty,\ -4] \cup [6,\ +\infty)$.
W aplikacji dostajesz takie zadania z innymi liczbami i wpisujesz wynik każdego kroku.
Typowe błędy
Te pomyłki prowadzą do błędnych odpowiedzi w zadaniach zamkniętych z tego tematu:
- Liczb całkowitych od m do n jest n − m + 1, a nie n − m.
- Policzono liczby tylko po jednej stronie liczby a, zbiór rozciąga się w obie strony.
- Błąd znaku: |x − a| to odległość od a, więc dla |x + k| środkiem przedziału jest −k.
- Przy |x − a| < r liczby leżą blisko a, czyli między punktami granicznymi; przy |x − a| > r, na zewnątrz.
Na maturze
Policzone z 10 arkuszy CKE formuły 2023 z lat 2022–2026 (tej formuły dotyczy matura 2027). Razem 6 pkt z tego tematu. Jak liczymy tier listę.
Co trzeba umieć wcześniej
Ten temat jest potrzebny do
Na tym temacie nie stoją inne tematy matury podstawowej.
Lekcja z teorią, zadania krok po kroku z podpowiedziami i powtórka, zanim temat wyleci z głowy.
Zadania z arkuszy CKE z tego tematu
13 zadań z oficjalnych matur, każde z odpowiedzią i rozwiązaniem krok po kroku.