matmaradarZaloguj sięZacznij za darmo

Procenty

Matura podstawowa z matematyki · Liczby rzeczywiste · tier C · 31 zadań z arkuszy CKE

Procent to setna część. Zmiany procentowe liczymy mnożeniem, a nie dodawaniem.

Wzory w skrócie

  • Wzrost o $p\%$: mnożymy przez $\left(1 + \frac{p}{100}\right)$; spadek o $p\%$: przez $\left(1 - \frac{p}{100}\right)$
  • Kolejne zmiany mnożymy: podwyżka o 20%, potem obniżka o 20% to $1{,}2 \cdot 0{,}8 = 0{,}96$, czyli spadek o 4%
  • Punkty procentowe to różnica procentów (z 30% na 35% to wzrost o 5 punktów procentowych)
  • Procent składany: $K_n = K_0\left(1 + \frac{p}{100}\right)^n$

Jak rozpoznać zadanie

Zapisz, od jakiej kwoty liczony jest każdy procent. Druga zmiana zawsze dotyczy wyniku pierwszej.

Przykład z rozwiązaniem

Cena hulajnogi wynosiła $1\,200\ \text{zł}$. Cenę podwyższono o $10\%$. Nowa cena jest równa

  1. A $1\,210\ \text{zł}$
  2. B $1\,080\ \text{zł}$
  3. C $1\,320\ \text{zł}$
  4. D $120\ \text{zł}$
Rozwiązanie
  1. 1.
    Podwyżka o $10\%$: nowa cena to $110\%$ starej ceny, czyli mnożymy przez $1{,}1$.
  2. 2.
    $1200\cdot 1{,}1 = 1320$, więc nowa cena to $1\,320\ \text{zł}$.
Odpowiedź: C. $1\,320\ \text{zł}$

W aplikacji dostajesz takie zadania z innymi liczbami i wpisujesz wynik każdego kroku.

Typowe błędy

Te pomyłki prowadzą do błędnych odpowiedzi w zadaniach zamkniętych z tego tematu:

  • Zmianę procentową liczy się względem ceny przed zmianą, a nie po zmianie.
  • To zmiana w złotych, a nie w procentach.
  • To stosunek nowej ceny do starej, a pytanie dotyczy zmiany ceny.
  • Cenę obniżono zamiast podwyższyć.

Na maturze

6 z 10arkuszy z tym tematem
6zadań w arkuszach formuły 2023
0,6pkt średnio na arkusz
Ctier · 1,3% punktów

Policzone z 10 arkuszy CKE formuły 2023 z lat 2022–2026 (tej formuły dotyczy matura 2027). Razem 6 pkt z tego tematu. Jak liczymy tier listę.

Co trzeba umieć wcześniej

Ten temat nie wymaga wcześniejszych tematów z liceum. Możesz od niego zacząć.

Mapa wszystkich tematów

Ten temat jest potrzebny do

Na tym temacie nie stoją inne tematy matury podstawowej.

Ćwicz „Procenty” w aplikacji

Lekcja z teorią, zadania krok po kroku z podpowiedziami i powtórka, zanim temat wyleci z głowy.

Zadania z arkuszy CKE z tego tematu

31 zadań z oficjalnych matur, każde z odpowiedzią i rozwiązaniem krok po kroku.

Formuła 2023 · 6 zadań

Formuła 2015 · 12 zadań

Zadanie 1, matura maj 2024, formuła 2015Na początku sezonu letniego cenę x pary sandałów podwyższono o 20%. Po miesiącu nową cenę obniżono o 10%. Po o…1 pktZadanie 3, matura maj 2023, formuła 2015Cenę aparatu fotograficznego obniżono o 15\%, a następnie – o 20\% w odniesieniu do ceny obowiązującej w danym…1 pktZadanie 4, matura maj 2022, formuła 2015Cena działki po kolejnych dwóch obniżkach, za każdym razem o 10\% w odniesieniu do ceny obowiązującej w danym …1 pktZadanie 2, matura maj 2021, formuła 2015Liczba 78 stanowi 150\% liczby c. Wtedy liczba c jest równa1 pktZadanie 3, matura marzec 2021, formuła 2015Medyczna maseczka ochronna wielokrotnego użytku z wymiennymi filtrami wskutek podwyżki zdrożała o 40\% i koszt…1 pktZadanie 4, matura czerwiec 2020, formuła 2015Cenę x pewnego towaru obniżono o 20\% i otrzymano cenę y. Aby przywrócić cenę x, nową cenę y należy podnieść o1 pktZadanie 4, matura marzec 2020, formuła 2015Dane są dwa koła. Promień pierwszego koła jest większy od promienia drugiego koła o 30\%. Wynika stąd, że pole…1 pktZadanie 3, matura maj 2019, formuła 2015W pewnym banku prowizja od udzielanych kredytów hipotecznych przez cały styczeń była równa 4\%. Na początku lu…1 pktZadanie 4, matura maj 2018, formuła 2015Cena roweru po obniżce o 15\% była równa 850 zł. Przed obniżką ten rower kosztował1 pktZadanie 4, matura maj 2017, formuła 2015Liczba osobników pewnego zagrożonego wyginięciem gatunku zwierząt wzrosła w stosunku do liczby tych zwierząt z…1 pktZadanie 3, matura maj 2016, formuła 2015Liczby a i c są dodatnie. Liczba b stanowi 48\% liczby a oraz 32\% liczby c. Wynika stąd, że1 pktZadanie 3, matura maj 2015, formuła 2015Kwotę 1000 zł ulokowano w banku na roczną lokatę oprocentowaną w wysokości 4\% w stosunku rocznym. Po zakończe…1 pkt

Stara formuła · 13 zadań

Zadanie 4, matura czerwiec 2020, stara formułaCenę x pewnego towaru obniżono o 20\% i otrzymano cenę y. Aby przywrócić cenę x, nową cenę y należy podnieść o1 pktZadanie 3, matura maj 2019, stara formułaW pewnym banku prowizja od udzielanych kredytów hipotecznych przez cały styczeń była równa 4\%. Na początku lu…1 pktZadanie 4, matura maj 2018, stara formułaCena roweru po obniżce o 15\% była równa 850 zł. Przed tą obniżką rower ten kosztował1 pktZadanie 4, matura maj 2017, stara formułaLiczba osobników pewnego zagrożonego wyginięciem gatunku zwierząt wzrosła w stosunku do liczby tych zwierząt z…1 pktZadanie 3, matura maj 2016, stara formułaLiczby a i c są dodatnie. Liczba b stanowi 48\% liczby a oraz 32\% liczby c. Wynika stąd, że1 pktZadanie 1, matura maj 2015, stara formułaCena pewnego towaru wraz z 7-procentowym podatkiem VAT jest równa 34\,347 zł. Cena tego samego towaru wraz z 2…1 pktZadanie 5, matura sierpień 2014, stara formułaZadanie 5. (1 pkt) Julia połowę swoich oszczędności przeznaczyła na prezent dla Maćka. 10% tego, co jej został…1 pktZadanie 2, matura maj 2014, stara formułaJeżeli liczba 78 jest o 50\% większa od liczby c, to1 pktZadanie 2, matura maj 2013, stara formułaLiczby a i b są dodatnie oraz 12\% liczby a jest równe 15\% liczby b. Stąd wynika, że a jest równe1 pktZadanie 1, matura sierpień 2012, stara formułaDługość boku kwadratu k2 jest o 10\% większa od długości boku kwadratu k1. Wówczas pole kwadratu k2 jest więks…1 pktZadanie 4, matura czerwiec 2012, stara formułaMarża równa 1,5\% kwoty pożyczonego kapitału była równa 3000 zł. Wynika stąd, że pożyczono1 pktZadanie 2, matura maj 2011, stara formułaPierwsza rata, która stanowi 9\% ceny roweru, jest równa 189 zł. Rower kosztuje1 pktZadanie 2, matura maj 2010, stara formułaSpodnie po obniżce ceny o 30\% kosztują 126 zł. Ile kosztowały spodnie przed obniżką?1 pkt