Nierówności liniowe
Matura podstawowa z matematyki · Równania i nierówności · tier B · 31 zadań z arkuszy CKE
Nierówność liniową rozwiązujemy jak równanie, z jedną różnicą: dzielenie przez liczbę ujemną zmienia zwrot.
Wzory w skrócie
- Mnożąc lub dzieląc przez liczbę ujemną, zmieniamy $<$ na $>$ (i odwrotnie)
- Nierówność ostra ($<$, $>$), koniec przedziału otwarty; nieostra ($\le$, $\ge$), domknięty
- Zapis przedziałów: $(a,\ +\infty)$, $[a,\ +\infty)$, $(-\infty,\ a]$
Jak rozpoznać zadanie
Na końcu zaznacz wynik na osi liczbowej, od razu widać, czy przedział jest w dobrą stronę.
Przykład z rozwiązaniem
Zbiorem rozwiązań nierówności $2x - 9 \ge 7x + 21$ jest przedział
- A $(-\infty,\ -6]$
- B $(-\infty,\ -6)$
- C $(-\infty,\ 6]$
- D $[-6,\ +\infty)$
- 1.Przenosimy wyrazy z $x$ na lewą stronę, a liczby na prawą: $-5x \ge 30$.
- 2.Dzielimy obie strony przez $-5$. Liczba jest ujemna, więc zmieniamy zwrot nierówności: $x \le -6$.
- 3.Zapisujemy jako przedział: $(-\infty,\ -6]$, koniec domknięty, bo nierówność jest nieostra.
- 4.Na osi liczbowej: kółko w punkcie $-6$ jest zamalowane, bo liczba należy do zbioru, a zaznaczamy liczby mniejsze od $-6$.
W aplikacji dostajesz takie zadania z innymi liczbami i wpisujesz wynik każdego kroku.
Typowe błędy
Te pomyłki prowadzą do błędnych odpowiedzi w zadaniach zamkniętych z tego tematu:
- Błąd znaku przy przenoszeniu wyrazów na drugą stronę.
- Dzieląc nierówność przez liczbę ujemną, trzeba zmienić jej zwrot.
- Sprawdź, czy koniec przedziału należy do zbioru: nierówność ostra, nawias okrągły, nieostra, kwadratowy.
- Nie zmieniono zwrotu przy dzieleniu przez liczbę ujemną, rozwiązaniem są liczby większe od granicy.
Na maturze
Policzone z 10 arkuszy CKE formuły 2023 z lat 2022–2026 (tej formuły dotyczy matura 2027). Razem 8 pkt z tego tematu. Jak liczymy tier listę.
Co trzeba umieć wcześniej
Ten temat jest potrzebny do
Lekcja z teorią, zadania krok po kroku z podpowiedziami i powtórka, zanim temat wyleci z głowy.
Zadania z arkuszy CKE z tego tematu
31 zadań z oficjalnych matur, każde z odpowiedzią i rozwiązaniem krok po kroku.