Nierówności kwadratowe
Matura podstawowa z matematyki · Równania i nierówności · tier C · 29 zadań z arkuszy CKE
Nierówność kwadratową rozwiązujemy szkicem paraboli: miejsca zerowe + kierunek ramion.
Wzory w skrócie
- Krok 1: miejsca zerowe (delta lub postać iloczynowa)
- Krok 2: $a > 0$, ramiona w górę, $a < 0$, w dół
- Krok 3: odczytaj, gdzie parabola jest nad osią ($> 0$) lub pod osią ($< 0$)
- Dla $a > 0$: $f(x) < 0$ między pierwiastkami, $f(x) > 0$ na zewnątrz
Jak rozpoznać zadanie
Zawsze rób szkic, nawet odręczny. Większość błędów to wybranie złej części osi.
Przykład z rozwiązaniem
Zbiorem rozwiązań nierówności $-2x^{2} + 4x < 0$ jest
- A $(0,\ 2)$
- B $(-\infty,\ -2) \cup (0,\ +\infty)$
- C $(-\infty,\ 0) \cup (2,\ +\infty)$
- D $(-\infty,\ 0] \cup [2,\ +\infty)$
- 1.Szukamy miejsc zerowych: $\Delta = 4^2 - 4\cdot \left(-2\right)\cdot 0 = 16$, $\sqrt{\Delta} = 4$.
- 2.Miejsca zerowe: $x_1 = 0$, $x_2 = 2$.
- 3.Współczynnik przy $x^2$ to $-2$, więc ramiona paraboli są skierowane w dół.
- 4.Szukamy, gdzie parabola jest pod osią OX: na zewnątrz pierwiastków.
- 5.Szkic: zaznaczamy miejsca zerowe, rysujemy parabolę i pogrubiamy tę część, która leży pod osią $OX$. Odczytujemy odpowiadające jej $x$ na osi (kolorowe odcinki).
- 6.Odpowiedź: $(-\infty,\ 0) \cup (2,\ +\infty)$.
W aplikacji dostajesz takie zadania z innymi liczbami i wpisujesz wynik każdego kroku.
Typowe błędy
Te pomyłki prowadzą do błędnych odpowiedzi w zadaniach zamkniętych z tego tematu:
- Sprawdź kierunek ramion paraboli (znak współczynnika a), wybrano złą część osi.
- Nierówność ostra, końce nie należą do zbioru, nieostra, należą.
- Błąd znaku przy liczeniu miejsc zerowych.
- Nie wolno dzielić obu stron przez x: x może być ujemny albo równy zero, a wtedy zwrot się zmienia lub dzielenie jest niemożliwe.
Na maturze
Policzone z 10 arkuszy CKE formuły 2023 z lat 2022–2026 (tej formuły dotyczy matura 2027). Razem 5 pkt z tego tematu. Jak liczymy tier listę.
Co trzeba umieć wcześniej
Ten temat jest potrzebny do
Na tym temacie nie stoją inne tematy matury podstawowej.
Lekcja z teorią, zadania krok po kroku z podpowiedziami i powtórka, zanim temat wyleci z głowy.
Zadania z arkuszy CKE z tego tematu
29 zadań z oficjalnych matur, każde z odpowiedzią i rozwiązaniem krok po kroku.