matmaradarZaloguj sięZacznij za darmo

Przekątne i kąty w bryłach

Matura podstawowa z matematyki · Stereometria · tier A · 42 zadania z arkuszy CKE

W bryłach szukamy trójkątów prostokątnych: przekątne i kąty liczymy z Pitagorasa i trygonometrii.

Wzory w skrócie

  • Przekątna prostopadłościanu: $d = \sqrt{a^2 + b^2 + c^2}$, sześcianu: $d = a\sqrt{3}$
  • Przekątna podstawy (prostokąta): $\sqrt{a^2 + b^2}$, kwadratu: $a\sqrt{2}$
  • Kąt między przekątną bryły a podstawą leży w trójkącie: przekątna podstawy, krawędź boczna, przekątna bryły

Jak rozpoznać zadanie

Narysuj trójkąt prostokątny wewnątrz bryły i podpisz, które odcinki znasz.

Przykład z rozwiązaniem

Przekątna podstawy prostopadłościanu ma długość $10\sqrt{2}$, a jego wysokość jest równa $5$. Przekątna tego prostopadłościanu ma długość

  1. A $10\sqrt{2}$
  2. B $5\sqrt{7}$
  3. C $15$
  4. D $225$
Rozwiązanie
  1. 1.
    Przekątna bryły $D$, przekątna podstawy $d_p$ i wysokość tworzą trójkąt prostokątny: $D^2 = d_p^2 + 5^2 = 200 + 25 = 225$.
  2. 2.
    $D = \sqrt{225} = 15$.
Odpowiedź: C. $15$

W aplikacji dostajesz takie zadania z innymi liczbami i wpisujesz wynik każdego kroku.

Typowe błędy

Te pomyłki prowadzą do błędnych odpowiedzi w zadaniach zamkniętych z tego tematu:

  • Zapomniano o pierwiastku.
  • To przekątna podstawy, a nie całej bryły.
  • Pomylono funkcje: d_p/D to cosinus, a nie sinus kąta α.
  • Z cos α = d_p/D wynika D = d_p : cos α, a nie d_p · cos α.

Na maturze

8 z 10arkuszy z tym tematem
10zadań w arkuszach formuły 2023
1,7pkt średnio na arkusz
Atier · 3,6% punktów

Policzone z 10 arkuszy CKE formuły 2023 z lat 2022–2026 (tej formuły dotyczy matura 2027). Razem 17 pkt z tego tematu. Jak liczymy tier listę.

Co trzeba umieć wcześniej

Mapa wszystkich tematów

Ten temat jest potrzebny do

Ćwicz „Przekątne i kąty w bryłach” w aplikacji

Lekcja z teorią, zadania krok po kroku z podpowiedziami i powtórka, zanim temat wyleci z głowy.

Zadania z arkuszy CKE z tego tematu

42 zadania z oficjalnych matur, każde z odpowiedzią i rozwiązaniem krok po kroku.

Formuła 2023 · 10 zadań

Zadanie 25, matura marzec 2026Dany jest sześcian ABCDEFGH (zobacz rysunek). Pole trójkąta ACH jest równe 4 3. Długość krawędzi tego sześcian…1 pktZadanie 31, matura maj 2025Rozważamy wszystkie prostopadłościany ABCDEFGH, w których krawędź BC ma długość 4 oraz suma długości wszystkic…4 pktZadanie 30, matura grudzień 2024Rozważamy wszystkie prostopadłościany ABCDEFGH, w których krawędź AE jest 3 razy dłuższa od krawędzi AB, a sum…4 pktZadanie 25.1, matura maj 2024Wysokość graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego jest równa 6 (zobacz rysunek). Pole podstawy tego graniast…1 pktZadanie 25.2, matura maj 2024Wysokość graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego jest równa 6 (zobacz rysunek). Pole podstawy tego graniast…1 pktZadanie 25, matura grudzień 2023Dany jest sześcian ABCDEFGH o krawędzi długości 5. Wewnątrz sześcianu znajduje się punkt P (zobacz rysunek). S…1 pktZadanie 25, matura maj 2023Dany jest graniastosłup prawidłowy czworokątny, w którym krawędź podstawy ma długość 15. Przekątna graniastosł…1 pktZadanie 30.2, matura grudzień 2022Dany jest sześcian ABCDEFGH o krawędzi długości 9. Wierzchołki podstawy ABCD sześcianu połączono odcinkami z p…2 pktZadanie 25, matura marzec 2022Powierzchnię boczną graniastosłupa prawidłowego czworokątnego rozcięto wzdłuż krawędzi bocznej graniastosłupa …1 pktZadanie 27, matura marzec 2022Dany jest graniastosłup prawidłowy trójkątny ABCDEF (zobacz rysunek). Na którym z rysunków prawidłowo narysowa…1 pkt

Formuła 2015 · 16 zadań

Zadanie 26, matura maj 2024, formuła 2015Wysokość graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego jest równa 6 (zobacz rysunek). Pole podstawy tego graniast…1 pktZadanie 27, matura maj 2024, formuła 2015Kąt nachylenia najdłuższej przekątnej graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego do płaszczyzny podstawy jest …1 pktZadanie 26, matura maj 2023, formuła 2015Dany jest graniastosłup prawidłowy czworokątny, w którym krawędź podstawy ma długość 15. Przekątna graniastosł…1 pktZadanie 26, matura maj 2022, formuła 2015Dany jest sześcian ABCDEFGH o krawędzi długości a. Punkty E, F, G, B są wierzchołkami ostrosłupa EFGB (zobacz …1 pktZadanie 24, matura marzec 2021, formuła 2015Przekątna sześcianu ma długość 5 3. Wtedy objętość tego sześcianu jest równa1 pktZadanie 24, matura czerwiec 2020, formuła 2015Przekątna sześcianu ma długość 4 3. Pole powierzchni tego sześcianu jest równe1 pktZadanie 18, matura marzec 2020, formuła 2015Na rysunku przedstawiono ostrosłup prawidłowy czworokątny ABCDS o podstawie ABCD. Kąt nachylenia krawędzi bocz…1 pktZadanie 19, matura marzec 2020, formuła 2015Graniastosłup ma 14 wierzchołków. Liczba wszystkich krawędzi tego graniastosłupa jest równa1 pktZadanie 21, matura maj 2019, formuła 2015Pudełko w kształcie prostopadłościanu ma wymiary 5 dm 3 dm 2 dm (zobacz rysunek). Przekątna KL tego prostopadł…1 pktZadanie 34, matura maj 2019, formuła 2015Długość krawędzi podstawy ostrosłupa prawidłowego czworokątnego jest równa 6. Pole powierzchni całkowitej tego…5 pktZadanie 20, matura maj 2018, formuła 2015Podstawą ostrosłupa jest kwadrat KLMN o boku długości 4. Wysokością tego ostrosłupa jest krawędź NS, a jej dłu…1 pktZadanie 21, matura maj 2018, formuła 2015Podstawą graniastosłupa prostego jest prostokąt o bokach długości 3 i 4. Kąt , jaki przekątna tego graniastosł…1 pktZadanie 22, matura maj 2017, formuła 2015Promień AS podstawy walca jest równy wysokości OS tego walca. Sinus kąta OAS (zobacz rysunek) jest równy1 pktZadanie 24, matura maj 2016, formuła 2015Przekątna podstawy graniastosłupa prawidłowego czworokątnego jest dwa razy dłuższa od wysokości graniastosłupa…1 pktZadanie 21, matura maj 2015, formuła 2015W graniastosłupie prawidłowym czworokątnym EFGHIJKL wierzchołki E, G, L połączono odcinkami (tak jak na rysunk…1 pktZadanie 32, matura maj 2015, formuła 2015Wysokość graniastosłupa prawidłowego czworokątnego jest równa 16. Przekątna graniastosłupa jest nachylona do p…4 pkt

Stara formuła · 16 zadań

Zadanie 24, matura czerwiec 2020, stara formułaDany jest sześcian ABCDEFGH. Sinus kąta nachylenia przekątnej HB tego sześcianu do płaszczyzny podstawy ABCD (…1 pktZadanie 21, matura maj 2019, stara formułaPromień AS podstawy walca jest równy połowie wysokości OS tego walca. Sinus kąta OAS (zobacz rysunek) jest rów…1 pktZadanie 22, matura maj 2019, stara formułaPodstawą ostrosłupa prawidłowego czworokątnego ABCDS jest kwadrat ABCD. Wszystkie ściany boczne tego ostrosłup…1 pktZadanie 34, matura maj 2019, stara formułaDługość krawędzi podstawy ostrosłupa prawidłowego czworokątnego jest równa 6. Pole powierzchni całkowitej tego…5 pktZadanie 20, matura maj 2018, stara formułaPodstawą ostrosłupa jest kwadrat KLMN o boku długości 4. Wysokością tego ostrosłupa jest krawędź NS, a jej dłu…1 pktZadanie 21, matura maj 2018, stara formułaPodstawą graniastosłupa prostego jest prostokąt o bokach długości 3 i 4. Kąt , jaki przekątna tego graniastosł…1 pktZadanie 22, matura maj 2017, stara formułaPromień AS podstawy walca jest równy wysokości OS tego walca. Sinus kąta OAS (zobacz rysunek) jest równy1 pktZadanie 24, matura maj 2016, stara formułaPrzekątna podstawy graniastosłupa prawidłowego czworokątnego jest dwa razy dłuższa od wysokości graniastosłupa…1 pktZadanie 32, matura maj 2015, stara formułaWysokość graniastosłupa prawidłowego czworokątnego jest równa 16. Przekątna graniastosłupa jest nachylona do p…4 pktZadanie 28, matura sierpień 2014, stara formułaZadanie 28. (2 pkt) Wykaż, że suma sześcianów trzech kolejnych liczb naturalnych parzystych jest podzielna prz…2 pktZadanie 32, matura maj 2014, stara formułaPole powierzchni całkowitej prostopadłościanu jest równe 198. Stosunki długości krawędzi prostopadłościanu wyc…4 pktZadanie 20, matura maj 2013, stara formułaLiczba wszystkich krawędzi graniastosłupa jest o 10 większa od liczby wszystkich jego ścian bocznych. Stąd wyn…1 pktZadanie 33, matura sierpień 2012, stara formułaW ostrosłupie prawidłowym czworokątnym ABCDS o podstawie ABCD i wierzchołku S trójkąt ACS jest równoboczny i m…4 pktZadanie 15, matura maj 2011, stara formułaW prostopadłościanie ABCDEFGH mamy: |AB| = 5, |AD| = 4, |AE| = 3. Który z odcinków AB, BG, GE, EB jest najdłuż…1 pktZadanie 20, matura maj 2011, stara formułaPole powierzchni całkowitej sześcianu jest równe 54. Długość przekątnej tego sześcianu jest równa1 pktZadanie 33, matura maj 2011, stara formułaPunkty K, L i M są środkami krawędzi BC, GH i AE sześcianu ABCDEFGH o krawędzi długości 1 (zobacz rysunek). Ob…4 pkt